| วิธีการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์แบบ Net Settlement | การชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์แบบทีละรายการ (Gross Settlement) |
| ค่าธรรมเนียมและค่าปรับ | ตารางเวลาระบบงานชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ |
วิธีการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ มี 2 แบบคือ
- Net Settlement
- Gross Settlement
วิธีการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์แบบ Net Settlement
ในปัจจุบันการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ตลาดหลักทรัพย์ เอ็ม เอ ไอ และตลาดตราสารหนี้ มีรูปแบบการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์กระทำในเวลาเดียวกัน (Delivery versus Payment หรือ DvP)ซึ่งเป็นมาตรฐานสากล ตามคำแนะนำของ Group of 30 หรือ G 30 ซึ่งเป็นการรวมกลุ่มขององค์กรที่ให้บริการภายหลังการซื้อขายหลักทรัพย์ที่จัดตั้งขึ้นเพื่อพัฒนาแนวทางการดำเนินงานให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน
การใช้ระบบ Delivery versus Payment ( DvP ) ในการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ช่วยลดความเสี่ยงต่อระบบการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ของสำนักหักบัญชีในฐานะที่เป็นผู้ประกันการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ รวมทั้งเป็นการยกระดับความเชื่อมั่นของระบบชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ เพิ่มสภาพคล่องในตลาดทุนไทย รองรับการซื้อขายข้ามตลาด และรองรับการลดระยะเวลาการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต กล่าวคือ สมาชิกสามารถนำหลักทรัพย์หรือเงินที่ได้รับมอบไปทำธุรกรรมต่อได้ทันที
กำหนดวันชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ของตราสารแต่ละประเภทเป็นดังนี้
ประเภทตราสาร |
วันชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ |
ตราสารทุน |
วันทำการที่ 3 ถัดจากวันซื้อขายหลักทรัพย์ (T+3) |
ตราสารหนี้ |
วันทำการที่ 2 ถัดจากวันซื้อขายหลักทรัพย์ (T+2) |
แผนภาพแสดงขั้นตอนและวิธีการชำระราคา
การชำระราคาหลักทรัพย์
สำนักหักบัญชีเป็นคนกลางดูแลจัดการกระบวนการส่งมอบ-รับมอบเงิน ค่าซื้อ ค่าขาย ให้กับสมาชิกในฐานะตัวแทนของนักลงทุนผู้ซื้อผู้ขาย โดยการส่งมอบ-รับมอบเงิน จะแบ่งเป็น 2 วิธี กล่าวคือ
1. โอนและรับเงินทางบัญชี ผ่านธนาคารพาณิชย์ (Settlement Bank) ที่เป็นตัวแทนของสมาชิกซึ่งปัจจุบัน ได้แก่ ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) และ ธนาคารซิตี้แบงก์ สาขากรุงเทพฯ
2. โอนและรับเงินทางบัญชี ผ่านระบบของธนาคารแห่งประเทศไทย ที่เรียกว่า ระบบ BAHTNET
การส่งมอบหลักทรัพย์
การส่งมอบและรับมอบหลักทรัพย์อันเกิดจากการตกลงซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ สมาชิกสำนักหักบัญชีตกลงให้ TSD โอน-รับโอนหลักทรัพย์์ผ่านบัญชีด้วยวิธีการโอนทางบัญชี (Book Entry) จากสมาชิกรายหนึ่งไปยังสมาชิกอีกรายหนึ่ง ซึ่งจะโอน-รับโอนหลักทรัพย์ตามรายงานข้อมูลการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ของสำนักหักบัญชี
สมาชิกสำนักหักบัญชีที่มีหน้าที่ส่งมอบหลักทรัพย์ ต้องดำรงหลักทรัพย์ในบัญชีของสมาชิกให้เพียงพอตามยอดขายสุทธิในเวลา 13.30 น. ของวันที่ครบกำหนด
สำหรับสมาชิกสำนักหักบัญชีที่มีสิทธิได้รับมอบหลักทรัพย์จะได้รับโอนหลักทรัพย์เมื่อกระบวนการชำระราคาเสร็จสิ้น
สมาชิกสำนักหักบัญชีจะต้องเปิดบัญชีฝากหลักทรัพย์ โดยแยกเป็นบัญชีของสมาชิก (Portfolio Account) และบัญชีของลูกค้าของสมาชิกซึ่งเป็นเจ้าของหลักทรัพย์ (Client Account) ตามที่ทางศูนย์รับฝากกำหนด การทำธุรกรรมต่างๆ จะแยกเป็นธุรกรรมของสมาชิกหรือ ลูกค้าของสมาชิก นับแต่การซื้อขายหลักทรัพย์ จนถึงการส่งมอบหลักทรัพย์ โดยจะต้องระบุในคำสั่งซื้อขายหลักทรัพย์ และสำนักหักบัญชีจะประมวลผลโดยการแยกประเภทบัญชี ในกรณีที่สมาชิกสำนักหักบัญชีผิดนัดส่งมอบหลักทรัพย์ ยืมหรือคืนหลักทรัพย์ จะไม่สามารถนำหลักทรัพย์อีกบัญชีของลูกค้าของสมาชิกมาส่งมอบแทนบัญชีของสมาชิกได้
การชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์แบบทีละรายการ (Gross Settlement)
แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่
1. ตราสารทุนและตราสารหนี้ที่ซื้อขายผ่านตลาด
เป็นรายการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ที่สมาชิกสามารถกำหนดวันชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ได้ตั้งแต่วันที่ถัดจากวันที่ซื้อขาย (T+1) แต่ไม่เกินรอบการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ปกติของตราสารแต่ละประเภท สมาชิกทั่วไปต้องสร้างรายการ Gross Settlement ผ่านฟังก์ชั่นงานของสำนักหักบัญชี โดยอ้างอิงจาก Deal ซื้อขายได้ตั้งแต่วันที่ซื้อขาย (T) เวลาประมาณ 18.30 น. จนถึงก่อน 10.00 น. ของวันที่กำหนดชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ ซึ่งการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์จะเกิดขึ้นในระหว่างเวลา 10.00 -11.00 น. ของวันกำหนดชำระราคาและส่งมอบ โดยรายการที่จะเลือกการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์แบบ Gross Settlement ได้ต้องมีเงื่อนไขดังนี้
- ตราสารทุน : ต้องเป็นรายการซื้อขายแบบ Put-Through ที่มีมูลค่าตั้งแต่ 50 ล้านบาทขึ้นไป และเป็นรายการซื้อขายในบัญชีลูกค้าเท่านั้น
- ตราสารหนี้ : ต้องเป็นรายการซื้อขายแบบ Put-Through
หลังจากที่ได้มีการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์แบบ Gross Settlement แล้วสมาชิกต้องแจ้งการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ไปยัง ฝ่ายกำกับบริษัทสมาชิก ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ภายใน 3 วันทำการ
2. ตราสารหนี้ที่ซื้อขายนอกตลาด
เป็นรายการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์แบบทีละรายการสำหรับสมาชิกที่ซื้อขายตราสารหนี้นอกตลาด โดยสมาชิกสามารถทำรายการได้ 2 รูปแบบ คือ การส่งมอบหลักทรัพย์โดยไม่มีการชำระราคา (DF/RF) หรือการส่งมอบหลักทรัพย์พร้อมชำระราคา (DVP/RVP) ซึ่งสมาชิกสามารถกำหนดวันที่ชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ล่วงหน้าได้ไม่เกิน 180 วันนับรวมวันหยุดทำการ โดยนับจากวันที่ส่งคำสั่ง
ค่าธรรมเนียมและค่าปรับ
| รายการ |
อัตราที่เรียกเก็บ |
| 1. ค่าธรรมเนียมรายเดือน |
|
1). สมาชิกทั่วไป |
15,000 บาท |
2). สมาชิกสมทบ |
7,500 บาท ยกเว้น สมาชิกสมทบที่ประกอบเฉพาะ ธุรกรรมการซื้อขายตราสารหนี้นอกตลาดหลักทรัพย์ |
| |
หมายเหตุ : ในกรณีที่ไม่ครบเดือนให้ชำระค่าธรรมเนียมในเดือนนั้นคิดเป็น 1 เดือน |
| 2. ค่าธรรมเนียมการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ |
|
1). หลักทรัพย์ที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ |
ร้อยละ 0.001 ของมูลค่าการซื้อขายหลักทรัพย์ของสมาชิก โดยมีจำนวนขั้นสูงไม่เกิน 350 บาทต่อคำสั่งซื้อขาย |
2). ตราสารหนี้ภาครัฐที่ซื้อขายนอกตลาดหลักทรัพย์ |
รายการละ 35 บาท
ยกเว้น สมาชิกทำธุรกรรมกับธนาคารแห่งประเทศไทยตามสัญญา ซึ่งมีเงื่อนไขว่าจะซื้อคืนหรือจะขายคืนตราสารหนี้ เรียกเก็บในอัตรารายการละ 10 บาท |
3) หลักทรัพย์ที่เกี่ยวกับการซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ ที่สมาชิกจัดส่งให้แก่สำนักหักบัญชี (Allocation Fee) |
เรียกเก็บเฉพาะสมาชิกสมทบรายการละ 10 บาท |
| 3. ค่าปรับผิดนัดชำระราคาหลักทรัพย์ |
|
1). กรณีที่บริษัทสมาชิกชำระราคาล่าช้ากว่าที่กำหนด โดยสาเหตุเกิดจากความผิดพลาดในการปฏิบัติงานของสมาชิก (Human Error) และไม่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อระบบชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์ |
- ความผิดพลาดครั้งแรกในรอบปีปฏิทิน ปรับครั้งละ 5,000 บาท
- ความผิดพลาดครั้งที่ 2 ในรอบปีปฏิทิน ปรับครั้งละ 10,000 บาท
- ความผิดพลาดครั้งที่ 3 ขึ้นไปในรอบปีปฏิทิน ปรับครั้งละ 50,000 บาท
|
2). กรณีที่บริษัทสมาชิกชำระราคาล่าช้ากว่าที่กำหนด อันเนื่องมาจากสาเหตุอื่นที่ไม่ใช่ Human Error |
รายการ Net Clearing
- สมาชิกทั่วไป จะพิจารณาปรับสมาชิกอย่างสูง ครั้งละไม่เกิน 2 เท่าของจำนวนเงินที่ผิดนัด โดยถือเอาจำนวนเงินที่ไม่โอนเข้าบัญชีเงินฝากของสำนักหักบัญชีให้ครบถ้วน
- สมาชิกสมทบ จะพิจารณาปรับสมาชิกอย่างสูงครั้งละไม่เกิน 4 เท่าของจำนวนเงินที่ผิดนัด โดยถือเอาจำนวนเงินทั้งหมดที่ต้องจ่ายชำระราคา
รายการ Gloss clearing
รายการละ 300 บาท รวมกับค่าธรรมเนียมที่ธนาคารแห่งประเทศไทยเรียกเก็บ โดยถือเอาจำนวนเงินทั้งหมดที่ต้องจ่ายชำระราคาตามแต่ละรายการ |
| 4. ค่าปรับผิดนัดส่งมอบหลักทรัพย์ |
|
1). กรณีที่บริษัทสมาชิกผิดนัดส่งมอบหลักทรัพย์ โดยเกิดจากความ ผิดพลาดในการปฏิบัติงานของสมาชิก(Human error) |
- ความผิดพลาดครั้งแรก ในรอบปีปฏิทิน อาจยกเว้นค่าปรับ หากสมาชิกมีหลักทรัพย์เพียงพอ และไม่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อ ระบบการชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์
- ความผิดพลาดครั้งที่ 2 ในรอบปีปฏิทิน ปรับรายหลักทรัพย์ละ 2,000 บาท
- ความผิดพลาดครั้งที่ 3 ขึ้นไปในรอบปีปฏิทิน ปรับรายหลักทรัพย์ละ 5,000 บาท
|
2). กรณีที่บริษัทสมาชิกผิดนัดส่งมอบหลักทรัพย์ อันเนื่องมาจากสาเหตุอื่น ที่ไม่ใช่ Human Error |
ผิดนัดตามข้อมูล Net Clearing
ก. สมาชิกทั่วไป
- ผิดนัดไม่เกิน 1 วันทำการ ปรับร้อยละ 0.50 ของ มูลค่าที่เกิดจากหลักทรัพย์ที่ผิดนัด
- ผิดนัดเกิน 1 วันทำการแต่ไม่เกิน 2 วันทำการ ปรับร้อยละ 0.75 ของมูลค่าที่เกิดจากหลักทรัพย์ที่ผิดนัด
- ผิดนัดเกิน 2 วันทำการแต่ไม่เกิน 3 วันทำการ ปรับร้อยละ 1.00 ของมูลค่าที่เกิดจากหลักทรัพย์ที่ผิดนัด
- ผิดนัดเกิน 3 วันทำการแต่ไม่เกิน 5 วันทำการ ปรับร้อยละ 1.75 ของมูลค่าที่เกิดจากหลักทรัพย์ที่ผิดนัด
- ผิดนัดเกิน 5 วันทำการแต่ไม่เกิน 7 วันทำการ ปรับร้อยละ 2.50 ของมูลค่าที่เกิดจากหลักทรัพย์ที่ผิดนัด
- ผิดนัดเกิน 7 วันทำการแต่ไม่เกิน 14 วันทำการ ปรับร้อยละ 3.75 ของมูลค่าที่เกิดจากหลักทรัพย์ที่ผิดนัด
ทั้งนี้ค่าปรับจะต้องไม่น้อยกว่าครั้งละ 300 บาทต่อรายหลักทรัพย์
ข. สมาชิกสมทบ
อัตราร้อยละ 5 ของมูลค่าหลักทรัพย์ที่ผิดนัด ทั้งนี้ค่าปรับดังกล่าวจะต้องไม่น้อยกว่าครั้งละ 300 บาท
ต่อรายหลักทรัพย์
ผิดนัดตามข้อมูล Gross Clearing รายการละ 300 บาท |
| 5. ค่าปรับผิดนัดส่งมอบหน่วยลงทุนของกองทุนรวมเพื่อผู้ลงทุน ซึ่งเป็นคนต่างด้าว |
อัตราร้อยละ 1 ของมูลค่าหน่วยลงทุนของกองทุนรวมเพื่อผู้ลงทุนซึ่งเป็นคนต่างด้าว |
ตารางเวลาระบบงานชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์
Function |
เวลาเริ่มทำรายการ
(Start Date) |
เวลาสิ้นสุดทำรายการ
(Cut-Off Time) |
NVDR Adjustment |
T @ 18.30 น. |
T+3 @ 10.30 น. |
Gross Settlement |
T @ 18.30 น. |
Settlement date (T+1 ถึง T+3) ก่อน 10.00 น. |
Net Trading Inquiry |
T+1 @ BOD |
- |
Allocation |
T @ BOD
ยกเว้น Allocation type Late Settlement : T+3 @ 14.15 น. |
Settlement date : 10.30 น.
ยกเว้น
- Allocation type Late Settlement : T+8
- กรณีมี Conversion จาก L,R -> F : T+2 @ 15.30 น. |
Netting II Simulation |
T+1 @ 10.30 น. |
T+3 @ ก่อน 13.30 น. |
SBL (Early Return) |
T+3 @ 14.15 น. |
T+8 @ ก่อน EOD |
Buy-in |
Offer : T+4 ถึง T+7 @ 8.30 น.
Return : T+4 ถึง T+7 @ 7.00 น. |
T+4 ถึง T+7 @ 10.30 |
รายการ DVP/RVP |
7.00 น. |
17.00 น. |
รายการ DF/RF |
7.00 น. |
19.00 น. |
|